Diabeł myśli, że już wygrał... W 1831 roku niemiecki artysta Friedrich August Moritz Retzsch stworzył obraz zatytułowany "Szach-mat." Przedstawia on grę w szachy między młodym mężczyzną a Diabłem, z duszą mężczyzny na szali. Diabeł siedzi pewnie. Młody mężczyzna wpatruje się w szachownicę, przekonany, że wszystko jest stracone. Scena wydaje się ostateczna. Ale historia otaczająca ten obraz przybrała niezwykły obrót wiele lat później... Według znanej anegdoty, po raz pierwszy zapisanej pod koniec XIX wieku, legendarny amerykański mistrz szachowy Paul Morphy pewnego razu studiował kopię tego obrazu. Zbadał szachownicę i doszedł do zdumiewającego wniosku: gra nie była skończona. Młody mężczyzna nie był w szach-macie. Ukryty w pozycji był jeszcze ruch — taki, który mógłby uciec z pułapki i obrócić grę przeciwko Diabłu. Morphy, jeden z największych umysłów szachowych, jakie kiedykolwiek żyły, pokazał, że pozornie przegrana gra wciąż może być wygrana. To, co kiedyś wyglądało jak moment nieuchronnej klęski, stało się przypomnieniem, że rozpacz może być iluzją... Szachownica na obrazie Retzscha stała się symbolem samego życia. Czasami pozycja wydaje się beznadziejna. Każdy ruch wydaje się zablokowany. Wróg wydaje się już zwycięski. Ale lekcja jest prosta: Spójrz jeszcze raz. Może wciąż pozostał jakiś ruch. A ruch, który ratuje wszystko, często jest tym, którego nikt inny nie mógł dostrzec. Nawet gdy szachownica wygląda na przegraną, gra może nie być skończona...